วันนี้ขอเสนอภาษานักโขกกันซักนิด เผื่อผู้ที่ฝึกเล่นหรือผู้ที่ยังไม่รู้ภาษาหมากรุกจะได้เข้าใจได้มากขึ้น
กิน หมายถึง หมากของฝ่ายตรงข้ามเดินทางเข้ามาในทางเดินของอีกฝ่าย ม ฝ่ายหลังมีสิทธิ์กินหมากตัวนั้น โดยยกหมากบนตัวนั้นแล้วยกออกจากการต่อสู้และนำกลับมาเล่นใหม่ไม่ได้
ผูก หมายถึง การเดินหมากให้สอดคล้องกันมีทางช่วยเหลือกัน หรือกินตอบแทนได้เมื่อถูกฝ่ายตรงข้ามกิน
ขาด หมายถึง ตรงข้ามกับ ผูก คือ หมากที่ถูกกินโดยที่ฝ่ายตนไม่ได้กินตอบ หรือกินเปล่าเพราะเผลหรือลืม
รุก หมายถึง ฝ่ายถูกรุกต้องเดินหนีขุนจากตาเดิมหรือหมายถึงขุนอยู่ในตากินของฝ่ายตรงข้าม แม้จะมีตัวผูกขุนก้ตาม เพราะตามหลักจะกินขุนไม่ได้ ถ้าหนีขุนให้พ้นตารุกไม่ได้ ถือว่าแพ้
จน หมายถึง ขุนถูกรุกแล้วไม่มีตาหนี ติดตากินของฝ่ายตรงข้ามหมด หรือเท่ากับแพ้ อับ หมายถึง การไล่ตามศักดิ์หมาก แล้วหนีขุนไปไหนไม่ได้ เพราะติดตากินของฝ่ายตรงข้าม แต่ขุนมิได้อยู่ในตารุกหรือตากิน ถือว่า “อับ”หมายถึงกระดานนั้นเสมอกัน
รุกฆาต หมายถึง ฝ่ายถูกรุก ถูกรุกขุนด้วยตัวหมากตัวใดตัวหนึ่ง ซึ่งต้องหนีขุน แต่ในขณะเดียวกันต้องเสียตัวอื่นด้วยเปล่าๆเพราะต้องหนีขุนก่อน กรณีนี้มักจะถูกรุกฆาตโดยม้าเป็นส่วนใหญ่ หรือเรือที่รุกเข้าระหว่างกลางขุน
เปิดรุก หมายถึง ฝ่ายตรงข้ามเดินหมากตัวที่บังเรือเปิดให้ตรงกับขุน ขุนจำเป็นต้องหนี เรียกว่า เปิดรุก บางทีเปิดไปตากินของฝ่ายตรงข้ามแต่อีกฝ่ายกินไม่ได้เพราะเป็นการเปิดรุก บางครั้งอาจต้องเสีนตัวหมากฟรีๆก็ได้
ปิดรุก หมายถึง การใช้ตัวใดตัวหนึ่งปิดทางเดินเรือของฝ่ายตรงข้าม ซึ่งบางครั้งก้อาจรุกไปในตัว
กินรุก หมายถึง กินตัวด้วยในขณะที่ขุนก็อยู่ในตากิน
เบียด หมายถึง ขณะที่ตัวหมากยังเท่าเทียมกันอยู่หรือเป็นต่อทางนิดๆก็ใช้ความพยายามเค้นความคิดเข้าทำคู่ต่อสู้จนได้เปรียบมากหรือชนะได้ในที่สุด
ในที่นี้ยังมีอีกหลายวรีของภาษานักโขกซึ่งผู้เขียนก็ยังค้นหามาได้ไม่หมดซึ่งใครนึกคำหรือสำนวนไหนได้ก็เอามาโพสกันไว้ในคอลัมน์นี้นะครับ
ขอต่อจากท่านต้นจันทร์ ม้าตาโปร่ง คือ การเดินม้าไปในตาที่ไม่ใช่ตาม้าที่ถูกต้อง เจตนาเพื่อที่จะโกงฝ่ายตรงข้าม
เปิดรุก รุก กรณีโดนเรือกดแล้วโดนตัวที่บังอยู่เปิดและยังไปรุก คือมีตัวรุก 2ตัวพร้อมกัน
You can add images to your comment by clicking here.
Spam Protection by WP-SpamFree
กิน หมายถึง หมากของฝ่ายตรงข้ามเดินทางเข้ามาในทางเดินของอีกฝ่าย ม ฝ่ายหลังมีสิทธิ์กินหมากตัวนั้น โดยยกหมากบนตัวนั้นแล้วยกออกจากการต่อสู้และนำกลับมาเล่นใหม่ไม่ได้
ผูก หมายถึง การเดินหมากให้สอดคล้องกันมีทางช่วยเหลือกัน หรือกินตอบแทนได้เมื่อถูกฝ่ายตรงข้ามกิน
ขาด หมายถึง ตรงข้ามกับ ผูก คือ หมากที่ถูกกินโดยที่ฝ่ายตนไม่ได้กินตอบ หรือกินเปล่าเพราะเผลหรือลืม
รุก หมายถึง ฝ่ายถูกรุกต้องเดินหนีขุนจากตาเดิมหรือหมายถึงขุนอยู่ในตากินของฝ่ายตรงข้าม แม้จะมีตัวผูกขุนก้ตาม เพราะตามหลักจะกินขุนไม่ได้ ถ้าหนีขุนให้พ้นตารุกไม่ได้ ถือว่าแพ้
จน หมายถึง ขุนถูกรุกแล้วไม่มีตาหนี ติดตากินของฝ่ายตรงข้ามหมด หรือเท่ากับแพ้
อับ หมายถึง การไล่ตามศักดิ์หมาก แล้วหนีขุนไปไหนไม่ได้ เพราะติดตากินของฝ่ายตรงข้าม แต่ขุนมิได้อยู่ในตารุกหรือตากิน ถือว่า “อับ”หมายถึงกระดานนั้นเสมอกัน
รุกฆาต หมายถึง ฝ่ายถูกรุก ถูกรุกขุนด้วยตัวหมากตัวใดตัวหนึ่ง ซึ่งต้องหนีขุน แต่ในขณะเดียวกันต้องเสียตัวอื่นด้วยเปล่าๆเพราะต้องหนีขุนก่อน กรณีนี้มักจะถูกรุกฆาตโดยม้าเป็นส่วนใหญ่ หรือเรือที่รุกเข้าระหว่างกลางขุน
เปิดรุก หมายถึง ฝ่ายตรงข้ามเดินหมากตัวที่บังเรือเปิดให้ตรงกับขุน ขุนจำเป็นต้องหนี เรียกว่า เปิดรุก บางทีเปิดไปตากินของฝ่ายตรงข้ามแต่อีกฝ่ายกินไม่ได้เพราะเป็นการเปิดรุก บางครั้งอาจต้องเสีนตัวหมากฟรีๆก็ได้
ปิดรุก หมายถึง การใช้ตัวใดตัวหนึ่งปิดทางเดินเรือของฝ่ายตรงข้าม ซึ่งบางครั้งก้อาจรุกไปในตัว
กินรุก หมายถึง กินตัวด้วยในขณะที่ขุนก็อยู่ในตากิน
เบียด หมายถึง ขณะที่ตัวหมากยังเท่าเทียมกันอยู่หรือเป็นต่อทางนิดๆก็ใช้ความพยายามเค้นความคิดเข้าทำคู่ต่อสู้จนได้เปรียบมากหรือชนะได้ในที่สุด
ในที่นี้ยังมีอีกหลายวรีของภาษานักโขกซึ่งผู้เขียนก็ยังค้นหามาได้ไม่หมดซึ่งใครนึกคำหรือสำนวนไหนได้ก็เอามาโพสกันไว้ในคอลัมน์นี้นะครับ
ขอต่อจากท่านต้นจันทร์
ม้าตาโปร่ง คือ การเดินม้าไปในตาที่ไม่ใช่ตาม้าที่ถูกต้อง เจตนาเพื่อที่จะโกงฝ่ายตรงข้าม
เปิดรุก รุก กรณีโดนเรือกดแล้วโดนตัวที่บังอยู่เปิดและยังไปรุก คือมีตัวรุก 2ตัวพร้อมกัน